Rosnąca skala produkcji i spadek cen ogniw litowo‑jonowych typu LFP (litowo‑żelazowo‑fosforanowe) powodują dynamiczną transformację rynku magazynów energii stacjonarnych. Szwajcarsko‑turecka firma Maxxen Energy oferuje już kompletnie wyposażone systemy magazynowania energii oparte na LFP w cenie poniżej 100 €/kWh (~420 zł/kWh) — znacznie niższej niż jeszcze rok czy dwa lata temu, gdy podobne rozwiązania kosztowały około 700–1000 zł/kWh.
Dlaczego LFP jest dziś tak konkurencyjne
Nowe instalacje systemów bateryjnych bazujące na ogniwach LFP są tańsze dzięki gwałtownemu spadkowi cen ogniw w Chinach — tam ogniwa kosztują już około 40 USD/kWh (~150 zł/kWh) na poziomie komórek. To efekt dużej skali produkcji, zoptymalizowanych łańcuchów dostaw i wysokiej produktywności tamtejszych fabryk.
Maxxen importuje ogniwa LFP z Chin, lecz projektuje i produkuje w Europie kompletne systemy — w tym pakiety bateryjne z BMS, systemy chłodzenia, kontenery energetyczne, energoelektronikę i oprogramowanie sterujące. Dzięki temu może oferować magazyny 4‑godzinne (np. 5 MWh w kontenerze) o pełnym wyposażeniu (falowniki, transformatory, rozdzielnice) w cenach poniżej 420 zł/kWh.
Na praktycznym poziomie oznacza to, że inwestorzy dużych magazynów systemowych mogą dziś wdrażać projekty, które konkurują kosztowo z tradycyjnymi źródłami elastyczności, takimi jak agregaty czy moc rezerwowa, a także z rosnącą opłatą mocową dla odbiorców przemysłowych.
Sodowo‑jonowe ogniwa — potencjał, ale na razie droższe
Interesującą alternatywą są ogniwa sodowo‑jonowe (Na‑ion) — bateria, w której lit został zastąpiony sodem, żelazem i fosforanami. Te ogniwa eliminują drogie i rzadkie surowce jak lit, kobalt czy nikiel oraz oferują lepszą stabilność termiczną i szerszy zakres temperatur pracy, co jest korzystne dla magazynów pracujących w zmiennych warunkach klimatycznych.
Jednak obecnie koszt systemów sodowo‑jonowych jest wyższy niż LFP. Jednym z powodów jest mniejsza skala produkcji i mniejsze doświadczenie w wytwarzaniu tych chemii w porównaniu z LFP, które już dominują globalny rynek. Ponadto ogniwa Na‑ion mają niższą gęstość energii (ok. 95 Wh/kg vs 172 Wh/kg dla LFP), co oznacza, że dla tej samej pojemności wymagana jest większa objętość lub masa magazynu.
Maxxen wykorzystuje te ogniwa nawet w kontenerowych magazynach, ale w nich pojemność na jednostkę objętości jest mniejsza — w jednym kontenerze sodowo‑jonowym mieści się ok. 2,5 MWh, czyli połowa tego, co w przypadku LFP o tej samej konfiguracji. To przekłada się na wyższe koszty CAPEX/mWh i mniejszą efektywność wykorzystania przestrzeni.
Niemniej perspektywa Na‑ion jest obiecująca — analizy technologiczne wskazują, że przy rosnącej skali produkcji koszty ogniw sodowo‑jonowych mogą istotnie spaść w kolejnych latach i zacząć konkurować z LFP, choć skok ten zajmie jeszcze kilka lat, gdy łańcuchy dostaw i fabryki osiągną większą skalę.
Efekt opłaty mocowej i rynek magazynów w Polsce
W Polsce dodatkowym czynnikiem przyspieszającym rozwój magazynów energii jest rosnąca opłata mocowa — od 1 stycznia 2026 r. wzrośnie ona z ok. 140 zł/MWh do ok. 220 zł/MWh dla średnich i dużych odbiorców. To sprawia, że instalacje PV z magazynami stają się znacznie bardziej opłacalne, ponieważ odbiorcy mogą unikać poboru energii z sieci w godzinach „szczytowych” i wysokiej opłaty.
Równolegle rozwój tanich magazynów energii sprawia, że odbiorcy biznesowi i przemysłowi coraz częściej inwestują w systemy PV + BESS, redukując koszty energii już od pierwszego dnia użytkowania i zwiększając swoją niezależność energetyczną.
Podsumowanie – gdzie zmierza rynek magazynów energii
✔ Koszty magazynów LFP spadają dynamicznie — gotowe systemy stają się dostępne poniżej 420 zł/kWh, co oznacza przełom w opłacalności dużych projektów BESS.
✔ Ogniwa sodowo‑jonowe mają potencjał długoterminowy, ale na razie są droższe i mniej efektywne pod względem gęstości energii oraz kosztów instalacji.
✔ Skala produkcji, głównie w Chinach, napędza globalne obniżki kosztów, ale europejscy producenci nadal znajdują się w fazie rozwoju własnych łańcuchów wartości.
✔ Polski rynek magazynów energii zyskuje na znaczeniu dzięki ekonomicznym sygnałom rynku (opłata mocowa, rosnąca PV), co może przyspieszyć adopcję systemów BESS.
About the Author
