Unia Europejska wprowadza nowe wytyczne dotyczące budynków, które mają znacząco wpłynąć na sposób, w jaki projektujemy, budujemy i modernizujemy obiekty mieszkalne i użytkowe. Polska ma czas do 24 maja 2026 r. na pełne przeniesienie tych unijnych przepisów do krajowego systemu prawnego.
Nowa dyrektywa energetyczna — co to oznacza?
Podstawą zmian jest zrewidowana Dyrektywa o Charakterystyce Energetycznej Budynków (EPBD), której celem jest ograniczenie zużycia energii w budynkach, redukcja emisji gazów cieplarnianych oraz zmniejszenie kosztów związanych z ogrzewaniem i chłodzeniem. Zakres przepisów obejmuje zarówno nowe budynki, jak i istniejący zasób budowlany poddawany modernizacji.
Dyrektywa stawia ambitny cel: pełna dekarbonizacja budynków do 2050 r., co oznacza, że wszystkie obiekty mają działać bez emisji z fossil fuel na poziomie operacyjnym. Już do 2030 r. wszystkie nowe budynki w UE mają być bezemisyjne, a do tego czasu państwa będą stopniowo podnosić standardy energetyczne dla różnych typów obiektów.
Główne zmiany, które czekają Polskę
📌 1. Zmniejszenie zużycia energii budynków
Państwa członkowskie muszą wdrożyć środki prowadzące do redukcji średniego zużycia energii pierwotnej w budynkach mieszkalnych o co najmniej 16% do 2030 r. i 20–22% do 2035 r. — w porównaniu z poziomami z 2020 r.
📌 2. Wymogi dla istniejących budynków
Dla budynków niemieszkalnych zostaną wprowadzone minimalne normy energetyczne, które ograniczą dopuszczalne zużycie energii pierwotnej. Ten system ma stopniowo eliminować najbardziej energochłonne obiekty z rynku.
📌 3. Standard bezemisyjny dla nowych budynków
Nowe obiekty mieszkalne i niemieszkalne będą musiały spełniać standard zero emisji z fossil fuel w źródłach energii bezpośrednio na miejscu — już od 2030 r. dla wszystkich nowych budynków, z wcześniejszym terminem od 2028 r. dla budynków publicznych.
📌 4. Promocja odnawialnych źródeł energii
Przepisy przewidują stopniowe wdrażanie instalacji fotowoltaicznych i innych OZE w budynkach — zarówno nowych, jak i modernizowanych — w oparciu o techniczne i ekonomiczne możliwości.
📌 5. Wsparcie renowacji i pomoc społeczna
Państwa członkowskie będą musiały zapewnić instrumenty finansowe i techniczne wsparcie dla renowacji budynków, ze szczególnym uwzględnieniem gospodarstw domowych o niskich dochodach, aby ograniczyć ryzyko ubóstwa energetycznego.
Co to oznacza w praktyce dla Polski?
Dostosowanie się do nowych przepisów będzie wymagało zmian w polskim prawodawstwie, m.in. poprzez nowelizację przepisów technicznych i energetycznych, opracowanie krajowych planów renowacji budynków oraz wdrożenie systemów wsparcia finansowego dla właścicieli i zarządców nieruchomości.
Większy nacisk zostanie położony na efektywność energetyczną, wykorzystanie OZE, ograniczenie emisji oraz poprawę jakości powietrza — co ma przynieść korzyści zarówno środowisku, jak i użytkownikom budynków.