W obliczu rosnących wyzwań klimatycznych i unijnych wymogów dotyczących charakterystyki energetycznej budynków, Polska zwiększa finansowanie działań zmierzających do poprawy efektywności energetycznej obiektów mieszkalnych i użyteczności publicznej. Budynki odpowiadają za znaczną część zużycia energii w kraju, dlatego ich modernizacja jest jednym z kluczowych elementów transformacji energetycznej.
Priorytety polityki energetycznej i finansowanie
Zgodnie z unijną dyrektywą w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (EPBD), do 2050 roku wszystkie istniejące budynki w UE mają osiągnąć standard energooszczędności i niskoemisyjności, a nowe obiekty już od 2030 roku będą musiały spełniać restrykcyjne normy. To ogromne wyzwanie zarówno dla instytucji publicznych, jak i prywatnych inwestorów.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) od lat wspiera takie działania, oferując instrumenty finansowe dla modernizacji budynków publicznych oraz mieszkalnych. Jednym z przykładów jest program termomodernizacji placówek oświatowych, w ramach którego z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) sfinansowano ponad 300 projektów o łącznej wartości ponad 1,7 mld zł.
Program „Czyste Powietrze” i jego skala
Kolejnym kluczowym programem jest „Czyste Powietrze”, ukierunkowany na poprawę efektywności energetycznej budynków mieszkalnych i wymianę wysokoemisyjnych źródeł ciepła na bardziej ekologiczne. Program działa od 2018 r. i do października 2025 r. podpisano niemal 940 tys. umów o dofinansowanie, a łączna wartość wypłat przekroczyła 19 mld zł.
W ramach tej inicjatywy zrealizowano ponad 551 tys. inwestycji, w tym wymieniono 450 tys. przestarzałych kotłów grzewczych („kopciuchów”) na nowoczesne źródła ciepła, co znacząco przyczyniło się do poprawy jakości powietrza i efektywności energetycznej budynków.
Inne programy wsparcia i inwestycje
Ponadto, pozyskano ogromne środki na działania związane z efektywnością energetyczną: ponad 30 mld zł trafiło do programu „Czyste Powietrze” z różnych źródeł unijnych i krajowych — w tym 13 mld zł z KPO, 7,9 mld zł z programu FEnIKS oraz 10 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego.
Wsparcie obejmuje również programy termomodernizacyjne dla instytucji publicznych, z których finansowanie sięga setek milionów złotych, zwiększając komfort użytkowania i obniżając koszty eksploatacji budynków.
Zielone certyfikaty i zrównoważone budownictwo
Wzrasta także zainteresowanie certyfikacją zrównoważonych budynków. W ostatnim roku przybyło rekordowe 11,6 mln m² powierzchni użytkowej budynków z certyfikatami ekologicznymi, co oznacza wzrost o 21% rok do roku. Obecnie w Polsce certyfikowanych jest około 50 mln m² budynków, co pokazuje rosnące zainteresowanie standardami efektywności energetycznej.
Certyfikaty takie jak BREEAM, DGNB, LEED czy dedykowany polskiemu rynkowi „Zielony Dom” świadczą o wysokim poziomie energooszczędności i komfortu wewnętrznego, a także o świadomych inwestycjach w jakość środowiska użytkowników.
Wyzwania i kierunki przyszłości
Eksperci podkreślają, że dekarbonizacja budownictwa to kluczowy element walki z emisjami i redukcji zużycia energii. Oznacza to nie tylko termomodernizację istniejących obiektów, ale także projektowanie nowych budynków o jak najniższej emisji CO₂ w czasie całego cyklu życia oraz minimalizowanie wpływu materiałów budowlanych na środowisko.
About the Author
