Zdecentralizowana giełda kontraktów wieczystych Paradex, zbudowana jako appchain na warstwie drugiej network Starknet (Ethereum Layer-2), doświadczyła poważnej awarii operacyjnej 19 stycznia 2026 r., która w krótkim czasie doprowadziła do błędnej wyceny Bitcoina na poziomie 0 USD na platformie — wywołując lawinę automatycznych likwidacji pozycji z dźwignią.
Co dokładnie się stało?
Podczas zaplanowanej aktualizacji bazy danych systemu operacyjnego Paradex doszło do powstania tzw. race condition — sytuacji, w której procesy konkurujące o zapis danych nadpisały informacje rynkowe błędnymi wartościami. W efekcie źle skonsolidowane dane cenowe zostały zapisane on-chain i błędnie wykorzystane przez silnik handlowy.
To z kolei spowodowało, że automatyczne algorytmy, które reagują na ceny w czasie rzeczywistym, odczytały BTC jako 0 USD. Taka cena jest niemożliwa w realnym rynku, ale dla systemów tradingowych oznacza pełną utratę wartości instrumentu, co w połączeniu z pozycjami wykorzystującymi dźwignię finansową prowadzi do natychmiastowej likwidacji wielu kontraktów.
W ciągu kilku minut tysiące pozycji zostało zamkniętych w wyniku tych błędnych sygnałów cenowych, zanim inżynierowie zdołali zatrzymać handel.
Rollback łańcucha — kontrowersyjna interwencja
Aby przywrócić prawidłowe funkcjonowanie, zespół Paradex podjął decyzję o rollbacku łańcucha – czyli cofnięciu stanu blockchaina do wcześniej zdefiniowanego bloku sprzed błędu. Ta operacja techniczna usuwa z historii transakcje i zmiany stanu, które nastąpiły po tej dacie, przywracając system do stabilnej konfiguracji i chroniąc depozyty użytkowników.
Rollback jest w świecie blockchain bardzo kontrowersyjny, ponieważ narusza jedną z fundamentalnych zasad: niezmienność i nieodwracalność zatwierdzonych bloków. W praktyce oznacza to, że giełda ingeruje w historię sieci, co dla wielu użytkowników i deweloperów decentralizacji może być równoznaczne z centralnym zarządzaniem — sprzecznym z założeniami zdecentralizowanej infrastruktury finansowej.
Paradex ogłosił jednocześnie, że środki użytkowników są bezpieczne, a depozyty klienta nie zostały naruszone. Nie ujawniono jednak jeszcze pełnej liczby skutków ani wartości utraconych pozycji przed rollbackiem.
Naprawa i rekompensaty
Po incydencie platforma publicznie podjęła działania naprawcze:
✔ Refundacje do około 200 traderów dotkniętych błędem, wypłacając łącznie ok. 650 000 USD rekompensaty za straty wynikające z błędnych likwidacji.
✔ Wprowadzono większe kontrole danych rynkowych i zmodyfikowane procedury aktualizacji, aby uniknąć podobnych błędów w przyszłości.
Paradex podkreślił, że problem miał charakter operacyjny i nie wynikał z hakerskiego ataku czy naruszenia bezpieczeństwa, a w jego wyniku system został poprawiony i kontynuuje działalność z ograniczonymi funkcjami handlowymi w czasie przywracania pełnej funkcjonalności.
Techniczne i rynkowe implikacje
Błąd Paradex ujawnia kilka istotnych kwestii technicznych i architektonicznych:
- Połączenie on-chain i off-chain
Choć Paradex jest zdecentralizowaną giełdą, korzysta z komponentów off-chain (np. baz danych, API, silników cenowych), które są potrzebne do szybkiego handlu, ale wprowadzają wewnętrzne ryzyko, jeśli dane są niewłaściwie synchronizowane z blockchainem. - Automatyczna liquidacja z dźwignią
Systemy tradingowe reagujące natychmiast na ceny bez walidacji narażają aktywa użytkowników na błędną likwidację w przypadku błędnych danych. - Zaufanie i decentralizacja
Decyzja o rollbackie sygnalizuje, że nawet platformy reklamujące się jako zdecentralizowane mogą w praktyce wdrażać rozwiązania typowe dla tradycyjnych systemów finansowych – podważając zaufanie do architektury Starknet i DeFi.
Podsumowanie: technika, ryzyka i wnioski z błędu Paradex
✔ Błąd techniczny, wynikający z błędnej migracji bazy danych podczas zaplanowanej konserwacji, doprowadził do chwilowego błędnego odczytu ceny BTC jako 0 USD, co wywołało setki automatycznych likwidacji.
✔ Rollback łańcucha został przeprowadzony, aby przywrócić stan blockchaina sprzed wypadku — decyzja kontrowersyjna, ale chroniąca depozyty użytkowników.
✔ Różnica między decentralizacją a centralną ingerencją w praktyce okazała się cienka – co może wpływać na percepcję rynku DeFi i przyszłe standardy bezpieczeństwa.
✔ Platforma wypłaciła rekompensaty traderom dotkniętym błędem i wprowadziła dodatkowe zabezpieczenia techniczne, aby zapobiec podobnym incydentom.
About the Author
