Białoruś podjęła jeden z najbardziej zdecydowanych kroków regulacyjnych w Europie Środkowo-Wschodniej – prezydent Aleksandr Łukaszenka podpisał 16 stycznia 2026 r. Dekret nr 19, który formalnie ustanawia ramy prawne dla „kryptobanków”, czyli instytucji finansowych łączących tradycyjne funkcje bankowe z operacjami na cyfrowych aktywach. To krok od eksperymentalnych przepisów do modelu regulowanego, w którym kryptowaluty stają się integralną częścią systemu finansowego państwa.
Czym są kryptobanki i jak będą działać
Dekret definiuje kryptobank jako podmiot organizowany jako spółka akcyjna, który może prowadzić zarówno klasyczne usługi bankowe (np. depozyty, płatności, kredyty), jak i operacje związane z cyfrowymi tokenami — w tym ich przechowywanie, wymianę oraz rozliczenia.
Aby uzyskać licencję, instytucja musi:
- Stać się rezydentem Białoruskiego Parku Wysokich Technologii (High-Tech Park, HTP) – specjalnej strefy wspierającej innowacje IT.
- Zostać wpisana do rejestru kryptobanków prowadzonego przez Narodowy Bank Białorusi.
Dzięki takiemu systemowi podmioty będą działać zgodnie z prawem bankowym oraz pod dwupoziomowym nadzorem finansowym i technologicznym — finansowym ze strony banku centralnego oraz technologicznym nadzorowanym przez HTP.
Techniczne implikacje nowego reżimu
Nowe regulacje nie oddzielają sektora krypto od tradycyjnego systemu finansowego, lecz integrują go z istniejącą infrastrukturą bankową. Kryptowaluty nie funkcjonują więc jako odrębna, równoległa klasa aktywów, lecz jako część usług finansowych oferowanych przez licencjonowane instytucje.
Taki model oznacza, że kryptobanki będą musiały spełniać standardy nadzorcze stosowane wobec niebankowych instytucji kredytowo-finansowych, a jednocześnie podporządkować się regulacjom technologicznym dotyczącym infrastruktury blockchain i zabezpieczeń systemów informatycznych.
Dodatkowo, białoruskie władze konsekwentnie eliminują nieregulowany obrót aktywami cyfrowymi – na przykład 12 grudnia 2025 r. zablokowano dostęp do kilku dużych zagranicznych giełd kryptowalutowych, argumentując to naruszeniami przepisów dotyczących reklamy i promocji.
Strategia państwowa i kontekst historyczny
Białoruś od lat kształtuje swoją politykę wobec rynku cyfrowych aktywów. Już wcześniejsze dekrety, począwszy od 2017 r., tworzyły sprzyjające środowisko dla technologii blockchain, legalizując m.in. działalność związaną z kopaniem kryptowalut, emisją tokenów i smart kontraktami.
Aktualne regulacje są kontynuacją tego podejścia, ale z wyraźnym przesunięciem od luźnych zachęt do ścisłej kontroli państwowej. Cele rządu obejmują modernizację systemu finansowego, przyciągnięcie inwestycji technologicznych oraz minimalizowanie ryzyka związanego z nieregulowanymi rynkami cyfrowych aktywów w kontekście międzynarodowych sankcji i presji regulacyjnej.
Podsumowanie
- Nowe ramy prawne wprowadzone przez Dekret nr 19 w Białorusi formalnie upoważniają i regulują działalność kryptobanków, które łączą tradycyjne usługi finansowe z rynkiem aktywów cyfrowych.
- Model dualnego nadzoru nakłada jednoczesne obowiązki finansowego i technologicznego monitoringu, co ma zapewnić bezpieczeństwo operacji i stabilność sektora.
- Integracja z systemem bankowym oznacza, że cyfrowe aktywa stają się elementem regulowanej infrastruktury finansowej, a nie tylko równoległym rynkiem.
- Eliminacja szarej strefy i blokady zagranicznych giełd podkreślają zamiar państwa kontrolowania rynku i eliminowania nieregulowanych kanałów obrotu kryptowalutami.
About the Author
