Gdańsk rozpoczyna nowy etap transformacji miejskiego transportu — miasto przestawia zasilanie autobusów i tramwajów na energię elektryczną produkowaną lokalnie z odpadów komunalnych dzięki Portowi Czystej Energii (PCE). Ten innowacyjny projekt ma nie tylko ekologiczny charakter, ale także realnie wpłynąć na obniżenie kosztów funkcjonowania komunikacji miejskiej.
Energia z odpadów – nowy model dla transportu
Port Czystej Energii to instalacja, która przetwarza odpady nienadające się do recyklingu w energię elektryczną i ciepło, co wspiera lokalne bezpieczeństwo energetyczne miasta. Dzięki podpisanym umowom energia z PCE będzie dostarczana bezpośrednio do miejskich jednostek, w tym przede wszystkim do Gdańskich Autobusów i Tramwajów (GAiT), co umożliwia samorządowi lepszą kontrolę nad cenami i ich stabilizację.
GAiT zużywa rocznie około 35 tys. MWh energii elektrycznej, z czego aż 74–75 % będzie pochodzić z PCE. Ze względu na stałą, niższą cenę energii (ok. 430 zł/MWh wobec średniej rynkowej około 469 zł/MWh), miasto przewiduje oszczędności rzędu około 1 mln zł rocznie na kosztach prądu dla komunikacji miejskiej.
Korzyści środowiskowe i gospodarka obiegu zamkniętego
Projekt ma również pozytywny wpływ na środowisko. W 2026 r. PCE ma dostarczyć około 30 tys. MWh zielonej energii elektrycznej. W pierwszych miesiącach funkcjonowania instalacji wygenerowano już blisko 80 tys. MWh energii i ponad 492 tys. GJ ciepła. Równocześnie ograniczono emisję ponad 52 tys. ton dwutlenku węgla oraz znacznie zmniejszono emisje pyłów i tlenków siarki w porównaniu z tradycyjnymi źródłami energii.
Ponadto proces spalania odpadów pozwala odzyskać surowce wtórne – z żużla procesowego wydobyto już setki ton metali, które można ponownie wykorzystać.
Gdański Klaster Energii – perspektywy rozwoju
Port Czystej Energii jest jednym z elementów Gdańskiego Klastra Energii, utworzonego w 2025 r. we współpracy miasta, spółek komunalnych i Politechniki Gdańskiej. Celem tej inicjatywy jest koordynacja działań na rzecz zwiększonej produkcji lokalnej, niskoemisyjnej energii oraz wzmacnianie samowystarczalności energetycznej miasta.
W planach są m.in.:
- rozwój instalacji OZE — z 36 do około 100 do 2030 r.;
- budowa tzw. wysp energetycznych w strategicznych lokalizacjach;
- wsparcie rozwiązań prosumenckich i spółdzielni energetycznych.
Takie działania mają przynieść niższe koszty energii w instytucjach publicznych, poprawić jakość powietrza oraz zwiększyć odporność miasta na ewentualne kryzysy energetyczne.